نحوى كه بوده باشد در آن حرارت يا برودت يا رطوبت يا يبوست به مقدارى كه بوده باشد مقابل و مضاد آن سوى مزاج و غير اين تفاوت واقع در آن به ممزوج ساختن آن با آب يا با مائعى مبرد و يا مرطب يا به مخلوط كردن بدان چيزى يابس مجفف حار يا مجففى يابس بارد و عدم مزاج آن و مرطب نمودن آن از غير سركه از باقى حموضات بر اختلاف درجات آنها . ( قرابادين كبير ، ج 2 ، ص 196 ) سويق / سويق جو / سويق شعير سويق : اسم عربى از جميع مأكولات است كه به هندى « ستو » نامند و به عرف اطباء مراد از بو داده آن است و شرط است در آنكه بعد از بو دادن ، حبوبات را يك بار به آب سرد بشويند و خشك نموده نگاه دارند و سويق كنند و سويق جو و گندم جهت تسكين التهاب و تشنگى و تبهاى حاره و امراض اطفال و سويق جو در تبريد و تجفيف و تسكين حرارت و سويق گندم در ترطيب اقوى است و سويق ارز قريب به سويق شعير است . و سويق مضرّ مشايخ و مبرودين و مولّد نفخ و مصلحش فانيذ و عسل و رازيانه و امثال آن و روغن گردكان است و سويق شعير با آب انارين جهت قى صفراوى و صداعى كه از بخار و احتراق رطوبت معده باشد و با شراب ورد و روغن پيه گرده جهت سحج عظيم و تقاضاى بسيار بىاطلاق و قى و اسهال اطفال و تقويت بدن ايشان به غايت مؤثر است و سويق ميوه‌هاى خشك كرده بو داده سحق نموده جهت رفع اسهال و حرارت و غليان خون و آرد كنار و انار و سيب ترش و به ترش و زعرور و امثال اينها حابس طبع مبرود و مسكّن حرارت‌اند . دستور غسل سويق : آرد گندم و جو و امثال آنكه خواهند در معده ترش نگردد و نفخ زايل شود آن است كه آب گرم جوشان بر آن ريزند و بگذارند تا برآيد پس آب سرد بر آن ريخته ، بردارند و اگر بريزند بر آن آب جوشانيده دو مرتبه مىباشد بهتر و اگر مانعى نباشد از خوردن شربتى آب سرد و شكر با نبات يا قند به قدر حاجت در آن داخل نمايند و بياشامند . ( قرابادين كبير ، ج 2 ، ص 231 ) شراب افسنتين نافع از براى صرع با طبيخ زوفاى يابس و صعتر فارسى و به تنهايى نيز نافع است از براى صرع به مشاركت معده « شيخ الرئيس » گفته كه از اشربه نافعه براى صرع ، شراب افسنتين است كه هر صبح ناشتا بياشامند « ابن نوح قمرى » گفته كه نافع است آشاميدن آن مصروعين را در ايام زمستان با سكنجبين عنصلى « ابو سهل مسيحى » گفته كه شراب افسنتين هرگاه با زوفا يابس بياشامند ، مىباشد نافع از براى صرع در زمستان . « سيد اسماعيل » گفته كه شراب افسنتين نافع است از براى صرع معدى به جهت آنكه منقّى و مقوى معده است . صنعت آن : افسنتين رومى ده درم ، ورق گل سرخ بيست درم ، تربد سفيد مدبّر چهار درم ، سنبل الطيب دو درم ، مجموع را در چهار رطل آب بجوشانند تا به نصف رسد ، صافى نموده بياشامند از